काठमाडौँ, चैत्र १८, २०८१
ईप्रेस संवाददाता
अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले तेस्रो कार्यकालका लागि पनि विचार गरिरहेको बताएका छन् । आइतवार एनबीसी न्युजसँगको एक अन्तर्वार्तामा उनले यो कुनै ठट्टा नभएको भन्दै तेस्रो पटक राष्ट्रपति बन्ने सम्भावनाबारे गम्भीरतापूर्वक सोचिरहेको उल्लेख गरे । ट्रम्पले अमेरिकी संविधानको २२औँ संशोधनले लगाएको दुई कार्यकालको सीमालाई पार गर्ने उपाय खोज्ने सङ्केत पनि दिएका छन्, जसले कानुनी र राजनीतिक वृत्तमा ठूलो हलचल मच्चाएको छ ।
संवैधानिक अवरोध
सन् १९५१ मा पारित अमेरिकी संविधानको २२औँ संशोधनअनुसार कुनै पनि व्यक्ति दुई पटकभन्दा बढी राष्ट्रपति निर्वाचित हुन सक्दैन । यो नियमले ट्रम्पको तेस्रो कार्यकालको सम्भावनालाई कानुनी रूपमा असम्भव बनाउँछ । तर, ट्रम्पले भने, “यसको एउटा तरिका छ, जुन गर्न सकिन्छ,” भन्दै कुनै नयाँ उपायको सङ्केत गरे । उनले विस्तृत व्याख्या नगरे पनि पत्रकारले सोधेको प्रश्नमा उनले रोचक जवाफ दिए । “उपराष्ट्रपति जेडी भान्सलाई राष्ट्रपति पदको उम्मेदवार बनाएर जितेपछि सत्ता हस्तान्तरण गर्ने हो कि ?” भन्ने प्रश्नमा उनले, “हो, त्यो पनि एउटा तरिका हुन सक्छ, तर अरू पनि तरिकाहरू छन्,” भने ।
कानुनविद्को सशङ्कित प्रतिक्रिया
ट्रम्पको यो भनाइलाई कानुनविद्हरूले असम्भव र शंकास्पद मानेका छन् । नर्थइस्टर्न युनिभर्सिटीका संवैधानिक कानुन विज्ञ जेरेमी पलले भने, “ट्रम्प तेस्रो पटक राष्ट्रपति बन्न सक्ने कुनै कानुनी आधार छैन । यो संविधानविपरीतको कुरा हो ।” यस्तै, नोट्रे डेम विश्वविद्यालयका निर्वाचन कानुनका प्राध्यापक डेरेक मुलरले १२औँ संशोधनको हवाला दिँदै भने, “राष्ट्रपति बन्न अयोग्य व्यक्ति उपराष्ट्रपति पनि बन्न सक्दैन । कार्यकालको सीमा पार गर्ने कुनै चामत्कारिक तरिका छैन ।”
ट्रम्पको दाबी र तथ्य
अन्तर्वार्तामा ट्रम्पले आफूलाई अमेरिकाको इतिहासमै सबैभन्दा लोकप्रिय रिपब्लिकन नेता भएको दाबी गरे । तर, ग्यालप पोलको तथ्याङ्कले यो दाबीलाई चुनौती दिन्छ । सन् २००१ मा ९/११ को घटनापछि तत्कालीन राष्ट्रपति जर्ज डब्लु बुसको लोकप्रियता ९० प्रतिशतसम्म पुगेको थियो, जुन ट्रम्पको लोकप्रियताभन्दा धेरै माथि छ ।
तेस्रो कार्यकालको सम्भावना र उमेरको प्रश्न
ट्रम्पको दोस्रो कार्यकाल सन् २०२९ मा समाप्त हुँदा उनी ८२ वर्षका हुनेछन् । अन्तर्वार्तामा उनलाई सोधिएको थियो, “के तपाईं त्यति उमेरमा पनि देशको सबैभन्दा कठिन काम जारी राख्न चाहनुहुन्छ ?” जवाफमा उनले भने, “मलाई काम गर्न मन पर्छ ।” उनले तेस्रो कार्यकालको बारेमा अहिले नै निर्णय गर्न हतार हुने बताए पनि यो भनाइले उनको मनसाय झल्काएको छ ।
राजनीतिक हलचल
ट्रम्पको यो अभिव्यक्तिले अमेरिकी राजनीति र कानुनी क्षेत्रमा नयाँ बहस छेडेको छ । रिपब्लिकन पार्टीभित्र उनको प्रभाव कायम रहे पनि संवैधानिक सीमालाई पार गर्न उनले कस्तो रणनीति अपनाउन सक्छन् भन्ने स्पष्ट छैन । कतिपयले उनको यो भनाइलाई समर्थकहरूलाई उत्साहित बनाउने रणनीतिको रूपमा पनि हेरेका छन् ।
ट्रम्पको दोस्रो कार्यकालले उनको नीति र नेतृत्व शैलीलाई थप बलियो बनाउने अवसर दिनेछ, तर तेस्रो कार्यकालको कुराले संवैधानिक संकट निम्त्याउन सक्ने चेतावनी विज्ञहरूले दिएका छन् । यो विचारले कहाँसम्म मूर्त रूप लिन्छ, त्यो समयले नै बताउनेछ ।
